Route via Google

Herfstvakantie 2025

Zoals elk jaar trekken we weer richting Berlijn – onze vaste traditie onder het motto Freiheit Berlin. Dit keer niet alleen met Wouter, wel met zijn nieuwe huishouden om onze 21ste huwelijksverjaardag te vieren. Een testcase want behalve met Kristof en Marianne hebben wij niet de gewoonte een ganse week op vakantie te gaan met een kind erbij. Onze reisgewoontes zijn daar niet bepaald op afgestemd en de weersvoorspelling belooft allesbehalve zacht herfstweer. Maar dat betekent misschien dat het alleen beter kan meevallen dan verwacht.

Lang voor vertrek hadden we al een Maisonette geboekt bij Apartments am Brandenburger Tor – onze vertrouwde uitvalsbasis midden in de stad. Het kostte wat gepuzzel om een tweekamerflat mét extra bed te regelen, met een volwaardige slaapplaats voor onze zevenjarige reisgenoot. Omdat mijn kredietlimiet wat eigenwijs is, reken ik online af met mijn debetkaart. Bevestiging binnen, opluchting groot. Tot ik de ochtend van ons vertrek opnieuw een mail ontvang: het systeem heeft ondertussen ook de creditcard belast.

“Misschien hebben we wel twee appartementen!”, stuur ik naar Wouter.  Hij wou graag terug naar Hameln waar hij vorig jaar een ontbijt kreeg dat hem nog altijd doet watertanden. En op de terugweg is er in Rinteln opnieuw een Herbstmesse, ik wil Alte Walnuss kopen en Cris weer een adventskalender. “Die traditionelle Herbstmesse verspricht vier Tage voller Spaß, Spannung und Unterhaltung inmitten der historischen Altstadt”, las ik ergens online. Met temperaturen rond het vriespunt en Glühwein leek dat de laatste keer verdacht veel op een kerstmarkt. Een traditie die 633 jaar teruggaat naar graaf Otto I von Holstein und Schaumburg. Die verleende de dorpelingen het voorrecht om op de feestdag van de Heilige Maria Magdalena een herfstfoor te houden.

Zaterdag 25/10

Bertem – Hameln, 447 km

Al voor dag en dauw zijn we opgestaan om de valiezen te maken, want gisteren moest ik na school nog hals over kop naar Sint-Truiden om iets op te lossen bij mijn moeder. Inpakken kwam er dan niet meer van en onze kameraad werkte een late. Die is ook druk doende met het gepak en gezak want zijn andere helft ging ‘onze’ Billy in Wichelen bij Jeroen en Nancy afzetten – onze ‘schoonfamilie’. Die kwam zoals verwacht wat later thuis dan hij had gedacht, het werd daar zoals altijd weer iets te gezellig. Met een kwart uur vertraging rijden we Bertem uit met bestemming Alte Marktstraße in Hameln.

Voor we bij Historik Hotel Christinenhof inchecken houden we even over de middag halt bij de onderhand verplichte tussenstop op de route. Pott’s Brau- und Backhaus in Oelde serveert ons een late lunch met Landbier voor de liefhebbers of een Kristal Pils om mee te klinken op het begin van onze week congé payé. Zelfs de plus één van onze teddybeer – doorgaans geen bierdrinker – waagt zich aan het plaatselijke gerstenat. “Het wordt nog een echte vent!”, antwoord ik op het bericht van Nancy die me een foto van Billy zond met de boodschap dat we met een gerust hart op verlof konden vertrekken. Er wordt goed voor ‘onze’ hond gezorgd. Geen kat die daaraan durft twijfelen!

Geschwindigkeit

Reibekuchen met appelmoes en Flammkuchen mit Frischkäse und Schinken verzachten de grote potten bier. De resterende kilometers Autobahn leggen we aan een steviger tempo af ook al is een Franse Citroën niet echt gemaakt om te racen over het Duitse asfalt. “Ge rijdt serieus rapper dan de adviessnelheid!”, orakelt mijn Googlende vent: “Auf Autobahnen gilt kein allgemeines Tempolimit, jedoch wird nach der Autobahn-Richtgeschwindigkeits-Verordnung eine Richtgeschwindigkeit von 130 km/h empfohlen.” Wouter zijn sportievere bolide slurpt duidelijk minder benzine dan mijn volgeladen Berlingo of heeft een grotere tank, want ik moest al tanken en onze lieverd nog bijlange niet.

Zij nemen het laatste plekje in op de private parking bij het hotel. Cris en Wouter melden zich al aan bij de receptie terwijl ik verderop langs de straat ga parkeren op exact dezelfde plaats als vorig jaar toen de hoteldame ons gebood toch maar liever op het binnenhof te komen staan. Veiliger, zei ze toen, vandaag maak ik mij daar geen zorgen meer om. Hameln is nu niet bepaald een grootstad en het enige wat hier ‘s nachts rondwaart is de geest van een Rattenfänger uit de Deutsche Sagen van de gebroeders Grimm. Hoogtijd om op zoek te gaan naar een fles Rattenkiller die we vorige keer zijn mislopen!

Flüssige Verführung

“Den geheimnisvollen Kräuterlikör nach Originalrezept aus Hameln mit 50 % alc. brennt schon fast von alleine.”, in de Rattenkrug wordt het goedje als souvenir aangeboden. Dat hou ik graag als plan-B achter de hand voor het geval we het winkeltje waar ze hem verkochten niet meer vinden. Grote roze vaten lokken ons naar binnen bij Barrique. Die hebben allerhande rattendrank in de rekken staan, maar niet de killer waarvoor we kwamen. Wel varianten zoals het groene Rattengift wat de verkoopster ons graag laat proeven. Met een linnen zak vol flessen – alleen al omdat ze passen in Wouters drankenkabinet – staan we weer op de stoep. Natuurlijk om net dan het winkeltje te vinden waar de echte Rattenkiller in de vitrine staat…

Een echte herfstdag en killig buiten, de lucht oogt grauw waardoor het duister vroeg over de vakwerkhuizen valt. Van het likeuren proeven hebben we dorst gekregen dus warmen we ons met veel plezier in de museumkroeg aan een Rudesheimer Kaffee en een warme choco. Straks worden we bij Asado verwacht. Bij het zoeken naar een passend avondmaal, op een avond bij de jongens thuis, oogde het menu uitnodigend met voor elk wat wils: “Exquisites Fleisch von besten Rindern, exklusives Ambiente und Leidenschaft für gutes Essen.”

Een aanrader: hun Spaans geïnspireerde keuken weten ons alle vier te overtuigen. Alle vijf als je de hamburger van de kleine meid ook in rekening brengt. En als dessert “Omas Blumentopf”: mascarpone, cookies en rode vruchten gepresenteerd in een bloempot met een stekje verse munt er bovenop.  Nog een afsluiter in de kroeg van Papa Hemmingway en dan is het bedtijd. Morgen gaat de reis verder naar Freiheit Berlin waar alles mag en niets moet.

Zondag 26/10

Hameln – Berlin, 345 km

Iedereen is uitgeslapen want behalve de juffrouw gingen we allemaal op tijd naar bed. Netjes gewassen en gestreken verschijnen we op het afgesproken uur op de gang. Eerst naar de ontbijtzaal en straks komen inpakken. Het buffet is nog net zo rijk gedekt als vorig jaar en de eitjes worden ook vandaag vers gebakken aan tafel geserveerd. Wanneer alle buikjes blij zijn, komt de meneer van het Christinenhof langs voor een kinderquiz. “Für Erwachsene zu schwierig, aber kleine Mädchen schaffen das.”, hij troont Thierry en de kleine meid mee naar een kleurrijke tekening boven het buffet. “Wenn du alles richtig machst, darfst du dir etwas aus der Schatzkiste aussuchen.” Ze wijst de rattenvanger aan op het schilderij en zoekt naar ratten vermomd als wolken in de blauwe lucht.

Ofschoon ze geen van beiden de taal van Goethe machtig zijn, losten ze het raadsel op. Fier als een gieter komen papsi en zijn verlegen schavuit met een trofee uit de schatkist aan tafel terug. Tijd om de plaat te poetsen en onze gps in te stellen op de Behrenstraße in Berlijn. Onderweg zullen we ondanks het aanhoudende herfstweer nog een keertje stoppen bij de voormalige grensovergang tussen de Duitse Bondsrepubliek een de DDR. Het vrije westen werd van het socialistische Oost-Duitsland gescheiden door het ijzeren gordijn. Daar in Marienborn kon je de oversteek maken op de snelweg naar het toenmalige West-Berlijn.

Deutsche Teilung

Wij zijn er al eens vaker geweest en ook voor Wouter is het niet de eerste keer. Ik herinner mij dat we er met hem en zijn toenmalige lief eens kwamen. Ze luisterden toen geboeid naar de Europese na-oorlogse en politieke geschiedenis in het kort verteld door meester Stijn. Nu is het Cris die voor de plus van de teddybeer anekdotes opdiept ter illustratie, want kent die episode uit de historie waarschijnlijk niet. De jongens zijn te laat geboren om de grens tussen oost en west nog gekend te hebben. Maar die doorkruiste destijds de verre reizen naar de al lang ontbonden Joegoslavische Republiek.

Het is bar koud, de wind jaagt fel onder de kappen van de uitgerangeerde controlepost en het miezert. Na een Curry Wurst of een Bretzel stappen we terug in de auto’s. Wouter mag op de passagierszetel onderuit zakken tijdens het vervolg van de rit. Ik geef mijn stuur liever niet af dus doet mijn grizzlybeer noodgedwongen hetzelfde tot de A2 splitst richting Frankfurt am Oder –  de rivier die de grens met Polen vormt – en richting Leipzig. Het verkeer naar de hoofdstad zwelt aan en Cris opent automatisch weer de ogen om op de gps mee te volgen.

Ik rij met Google en de jongens met het eigenzinnigere Waze, waardoor er al eens een afwijking in hun route zit. Ook nu is dat niet anders en waar ik de wegen herken, moet de chauffeur van Wouter mij soms blindelings volgen op de steeds drukkere ringweg. De 146 meter hoge Funkturm gidst ons – net zoals de Amerikaanse piloten tijdens de blokkade van West-Berlijn – de grootstad in. Met één oog op de navigatie en met het andere spiedend naar onze achtervolgers in de achteruitkijkspiegel bereiken we de Kaiserdamm.

Goldelse

De kaarsrechte laan tussen Theodor-Heuss-Platz – vernoemd naar de eerste president van West-Duistland – leidt ons door het voormalige West-Berlijn naar de Siegessäule. Hier kent ook Wouter de weg, want in de Tiergarten tussen de Brandenburger Tor en de overwinningszuil met de gouden engel liepen we zes jaar geleden al samen dauw te trappen. Hij toen nog vlotjes twee keer rond dat immense park, ik twee jaar terug veel minder. “Pakt gij uw loopkleren mee?”, stuurde ik gisterenmorgen nog. “Ik denk het niet…”, kwam er als reactie. Oef. Ik zou eerst nieuwe sportschoenen moeten kopen, alleen om nog eens achter zijn gat te kunnen lopen. Letterlijk en figuurlijk. Stiekem heeft hij ze toch mee, maar joggen zit er deze week niet in. De overjaarse puber is ondertussen 40. Met zij twee voltijdse jobs heeft onze compagnon-de-route, meer dan Cris en ik, zijn rustvakantie dubbel en dik verdiend.

Mijmerend staat de Berlingo met de Cupra er netjes achteraan te wachten bij het laatste verkeerslicht voor de monumentale triomfboog. Rechtsaf en links voorsorteren naar Behrenstraße emmert de gps. “Jah, het is al goed. Ik weet het…”, grommel ik moe van de rit. We rijden het verhuurkantoor voorbij en zoeken ergens een plek om de auto’s kwijt te geraken. Dat lukt langs de straat naar de ingang van de private parkeerplaatsen die ik samen met de Maisonette heb geboekt. Een beetje zenuwachtig gris ik een stapel papieren bij elkaar om aan te tonen dat er bij de afrekening iets scheefgelopen is. Onderweg naar het bureau realiseer ik mij plots dat de Berlingo niet gesloten is, sterker nog de autosleutel ligt er nog in. Ik rep mij terug en oefen alvast een chaotische explicatie in mijn hoogste Duits.

Aufbettung möglich

Nodeloos want de computer signaleert onmiddellijk dat het huurbedrag twee maal werd betaald. “Ich sehe, Sie haben gestern bereits eine E-Mail geschickt”, bevestigt de jongedame achter de balie. “Die Finanzabteilung ist heute unbesetzt aber die Manager sind morgen Nachmittag da. Ich bitte Sie, dann vorbeizukommen.” Matig gerustgesteld nemen we twee sleutelsets en twee afstandsbedieningen voor de slagboom van de parking in ontvangst. De waarborg dient nog op een kredietkaart geboekt te worden dus steekt mijn wederhelft de zijne in het machientje. De mijne zit met de huursom en de hotelreservaties al tegen haar verhoogde limiet.

Nog geen enkele keer stopten ze ons in hetzelfde appartement, zelfs niet eens in hetzelfde huizenblok. De voordeur is dit keer gelegen op de Gertrud-Kolmar-Straße. “We zitten vlak naast de parking.”, zeg ik tegen Wouter. Handig. De juffrouw schakelt vlot tussen Duits en Engels al naar behoeven, want ter vervollediging van haar administratie heeft ze ook van het tweede gezinshoofd een identiteitskaart nodig. “Wir wissen, wo der Parkplatz ist, danke, wir haben bereits dort an der Straße geparkt.”, stel ik haar gerust. “Also bis morgen, dann komme ich zurück.” Kwestie van mijn dubbele betaling recht te laten zetten.

We stappen terug en rijden de parkeerplaats op. Met de eerste bagage in de hand nemen we de grote lift naar de zevende etage, feitelijk de zesde want die Oost-Berlijners tellen het gelijkvloers ook al genummerde etage mee. Het laatste stuk met de trap naar de achtste verdieping, dus de zevende en dat vind ik al hoog genoeg. Het terras tussen eetkamer en woonkamer kijkt uit op de Mall of Berlin, het venster links op onze vertrouwde supermarkt aan de Mohrenstraße, het venster rechts op het holocaustmonument. Berlin Mitte, we zitten letterlijk te midden van alles.

Woke-Kultur

Die Mohrenstraße en het gelijknamige U-Bahn station heten tegenwoordig Anton-Wilhelm-Amo-Straße. Ten behoeve van nietsvermoedende toeristen staat de oude naam nog in een piepklein onderschrift op het nieuwe bord boven de toegang tot de ondergrondse. Mohren zijn gewoon moren in het Vlaams en dat is potentieel even aanstootgevend als Zwarte Piet – onze bekendste moor en knecht van Sinterklaas, die zelf eigenlijk een Turk was. Om de meer gepigmenteerde medemensen hier niet te schofferen werd de straatnaam aangepast. Hadden ze er gewoon met TippEx twee witte stippen boven gezet – Möhrenstraße – dan was het ongein misschien ook opgelost. Karottenstraat.

Het zou nog passen bij de groentrekken van de Hit-Ulrich kruidenier ernaast. Berlijn was altijd al een ruimdenkende stad. Meer open-minded dan de bekrompen geesten die de historische naam van het metrostation met antifa-leuzen hebben overplakt. Na aanslepende discussies – ongetwijfeld gevoed door de opkomst van het AfD – over die potentieel discriminatoire benaming werd de straat in deze zomer officieel vernoemd naar Antonius Guilielmus Amo Afer. Niet zomaar iemand, wel een 18e eeuwse Ghanese filosoof die aan de Thüringse universiteit van Jena doceerde. Meteen de eerste zwarte man van aanzien in de historische Duitse statenbond.

Geburtstag

Bij het verdelen van de kamers blijkt het extra bed nergens te bespeuren. Die vergetelheid wordt onverwijld door de logistieke dienst opgelost. Ondertussen halen we de rest van de valiezen naar boven. Wanneer iedereen ingehuisd is kunnen we eindelijk met een glaasje champagne klinken op een fijne week. Er is er vandaag ook eentje jarig, vooral daar drinken we dus op. Cris reserveerde vanmiddag al ergens een tafel voor het avondmaal. Wouter mocht het beslissen want papsi is nog nooit eerder in Berlijn geweest. Met iets deftigers om lijf en leden wandelen we straks via het gelijkvloers – hier kennen ze wel een Erdgeschoss – van de winkelgalerij in de hoofdstad naar Beef Grill Club by Hasir op Leipziger Platz.

De jongste in ons oude triumviraat schuift er voor een derde keer op rij zijn voeten onder tafel. Hij bestelt de Tomahawk – bleu froid en een klein kilootje – want daartegen zegt zijn Stijntje ook niet nee. Onze wederhelften houden het op een bescheidener stukje runds terwijl de ober van dienst naar eventuele dranken informeert. Nog voor hij de wijnkaart kan presenteren, vraag ik:  “Gibt es vielleicht noch eine Flasche Black Print?”  “Ja, die habe ich, aber es könnte etwas zu leicht sein beim gereiftes Tomahawk-Steak.” Maar man toch, die Dornfelder uit de Pfalz heeft ons al twee jaar op rij voortreffelijk bevallen bij dat vlees. We komen er nu zelfs speciaal voor terug! Hilariteit alom.

Na het geslaagde verjaardagsdiner heeft papsi in zijn beste Duits de rekening al gevraagd nog voor de discussie over wie die mag betalen kans krijgt te beginnen. Geen discussie, hij trakteert. “Oei en we hebben nog geen cadeau!”, moppert Cris. Dat wordt deze week en met een volgende feestje gecompenseerd. Met een ommetje langs het Sony Center en de Brandenburgse poort wandelen we met blije buikjes naar het appartement terug.

Maandag 27/10

Het weer is er vanmorgen niet naar om veel buiten te lopen. Eerst een bezoek aan de Hit Ullrich op de hoek van de Wilhelm- en de Mohrenstraße en dan uitgebreid ontbijten. De jongens maken een soort van weekplanning op met highlights die papsi wel eens wil bekijken of waarvan we denken dat hij ze moet hebben gezien. Het enige wat tot hiertoe vast ligt is donderdagavond een diner bij Bricole. Al de rest is facultatief en mij maakt het eigenlijk niet zoveel uit. Ooit bezoek ik hier nog wel eens wat obscure musea dit al een paar jaar op mijn wenslijst staan en waarschijnlijk verder niemand interesseren.

Hun to do-lijstje bevat ondertussen: the Mall of Berlin, een TK-max, in West Berlijn naar KaDeWe en sowieso de Sketchers store want Wouter heeft nieuwe schoenen nodig. Uiteraard ook de Monkey Bar als we daar dan toch zijn, Teufelsberg sprak al tot de verbeelding na de verhalen over muurschilderingen en apps die ze tot leven brengen. Alexanderplatz met de TV-toren, maar daar hoef ik niet nog es mee naar boven. Iets voor de kleine meid, misschien het Illuseum dat we vorige jaar een beetje uit verveeldheid deden. De koepel van de Reichstag, maar daar vissen we achter het net, over Unter den Linden flaneren en langs het Humboldt forum en het Museum Insel. East Side Gallery niet te vergeten, er is hier voor een nieuweling best wel wat te bekijken.

Gemütlichkeit

Het gemiezer houdt aan dus reppen we ons naar de Mall of Berlin. Wanneer ze daar alle winkels en etalages hebben gezien, stappen we via de ondersteek van de metro naar The Playce op Potsdamer Platz. Iedereen heeft er dorst van gekregen dus schuiven we de voeten onder tafel bij Paulaner Wirtshaus voor een grote Beierse pint en misschien een Bretzel of wat gebakken Leberkäse erbij. Het is ruim over de middag en sommige buikjes zijn al niet meer zo blij. Na de Halloween Store en het filiaal van TK-max hebben we het beste hier wel gehad. Gepakt en gezakt met nieuwe aanwinsten struinen we terug naar ons appartement – nadenked over de vraag: wat eten we vandaag…

Zelf iets koken? Dan moeten we nog terug naar de winkel. Gewoon ergens iets kleins? Misschien pasta of pizza bij Viale dei Tigli of gewoon een snelle hap in één van de andere zaken hier in de buurt. We gooien het bij gebrek aan inspiratie op een akkoordje en het wordt onze Italiaan op de hoek van de Wilhelm- en de Behrenstraße. En na de koffie met poes onder een druilerige en koude nacht langs het verstomde Stelenfeld van het Denkmal für die ermordeten Juden terug naar huis. De jongste naar bed en wij ook niet veel later.

Dinsdag 28/10

De ochtend begint met koffie en de voor een 7-jarige onmogelijke puzzel van Stitch. Dat wordt hét Leitmotiv voor de komende dagen, want het onding zal en moet gefabriceerd worden éér we hier zaterdagochtend vertrekken. Nog een paar met stip genoteerde activiteiten op de to do-lijst van de twee Berlijnse beren: chocolade kopen bij Rausch, parfums alleen bij Rabat en voor een niet zo wild, maar wel vreemde, zijn moeder naar het Duft-atelier van Frau Tonis. En dit keer zeker tijdig reserveren bij Mutter Hoppe – waar we ooit met Wouter en zijn ondertussen ex-lief zaten, maar al jaren niet meer binnenraken zonder vooraf een tafel te bespreken. En we moeten nog een Buddy Bär vinden om de groeiende collectie aan te vullen.

Met de metro naar Alexanderplatz? Die nemen we op de Mohrenstraße. Dat blijkt al snel een maat voor niets. “Stadtmitte, aussteigen bitte…”, galmt door de speakers in het metrostel. Een beetje verbouwereerd staan we op het perron. Er werd iets gezegd over vervangend busverkeer en we weten niet waarom. Een vriendelijke Duitser zegt dat we gewoon de stickers op de grond moeten volgen. Te veel gedoe wij nemen dezelfde metro in de andere richting terug. Dan stappen we naar de Brandenburger Tor om met een andere lijn onze reis te vervolgen. Papsi wil na onze verhalen erover met zijn kleine meid het Illuseum bezoeken. Wouter was er al eens met ons dus hoeft hij ook niet zo nodig. Toch blijft onze teddybeer gedwee bij zijn gevolg aanschuiven in de regen.

Allesandersplatz

Kakweer dus duiken zijn twee getrouwde venten bij Alex binnen tot de jongelui zinsbegoocheld weer naar buiten komen. De U2-metrolijn is door werken onderbroken, weet de BVG app op meester Stijn zijn slimme telefoon. Dàt vertelde die pendelaar ons dus. Daar zullen we de komende dagen rekening mee moeten houden. Met het openbaar vervoer naar de East-Side-Gallery of zelfs restaurant Bricole wordt herbekeken. Cris zoekt voor donderdagavond alvast een alternatieve route met de voorstadstrein vanaf Gesundbrunnen terwijl we op onze reisgezellen wachten. Het is al een eind over de middag wanneer ze bij het belevingsmuseum buiten komen.

We bestellen behalve nog een rondje Berliner Weiße ook maar wat knabbels erbij voor er beslist wordt wat we tussen nu en het avondmaal bij Hoppe nog kunnen doen. Koopjes jagen bij TK-max of naar de Alexa shopping, Kaufhof Galleria is ook nog een mogelijkheid. Wanneer we de laatste winkel buiten komen is het al donker, nog altijd nat en guur. Hebben we iets beters te doen dan cocktails bij Mio? Niks, vooruit dan maar!

Woensdag 29/10

Het zou vandaag de beste dag zijn van deze week, dus wandelen we Unter den Linden af om op Alexanderplatz de S-Bahn naar Warschauer Straße te nemen. Een vast ritueel wanneer we weer eens met iemand nieuw naar de wereldberoemde street art galerij op de oostelijke muur gaan kijken. Maar eerst komen we bij de Berliner Dom en die hebben de jongens hun stadsgidsen op al die jaren dat ze hier kwamen, nog nooit aan de binnenkant gezien. Papsi wil wel, onze teddy is van nature niet zo katholiek en meester Stijn bedenkt dat we daarvoor aan de kerk moeten betalen. Cris neemt het heft in hand en dan is het snel beslist.

Amor omnia potest

Een vriendelijke dame houdt de deur van de gebedsruimte open en gebiedt ons ergens plaats te nemen. Er start net een middagdienst en die duurt een goed kwartier, daarna kunnen we de monumentale koepelkerk vrij bezoeken. “Ja, lap! Nu moeten we ook nog naar de mis…”, jammert Wouter tot de organist een magistrale toon inzet om gelovigen en toevallige kerkgangers tot piëteit aan te zetten. De haren rijzen ons te berge wanneer het Sauerorgel een bombastische en donkere versie van Hans Zimmer’s Interstellar door de 113 registers jaagt. De immense koepelkerk trilt haast op haar grondvesten bij de laatste noot.

Een evangelische predikante wast ons met zachte hand de oren uit over het gebrek aan empathie in de moderne samenleving en de ontvankelijke God de vader. Het vrouwmens heeft een punt, bij tandpijn en elke andere fysieke klacht vind je in Berlijn op elke straathoek een apotheek. Daar kan je dan voor een pilletje terecht, maar als het allemaal even wat moeilijker gaat zegt men veel te gauw: trek het je niet aan of verman je even. Nochtans is de spirituele steun van Heer voor gelovigen altijd nabij, verkondigt de voorganger met vuur. Ik geloof vooral in mijn nauwe naasten en de herenliefde, niet meer in de liefde van de Heer. Was de gulden regel van zijn zoon trouwens niet “Bemin uw naaste gelijk uzelf”? Typisch voor een van het rechte pad afgeweken wouldbe godsdienstleraar zoals hun meester Stijn.

Liebe vermag alles

De jongens hebben geen jota van die preek verstaan. Ik geef Wouter snel de verkorte samenvatting: “Dat ge uw vrienden graag moet zien en zorg dragen voor elkaar, zeker voor mij!” Met die wijze raad en blozende wangen verdwijnt hij om de 270 trappen naar de rondgang te beklimmen. Hij rept zich als een gezwinde gems voor zijn gevolg uit tot vlak onder de kopergroene koepel. Liefde is tot alles in staat, zo leest het fronton van de Dom, maar om hem naar boven te volgen is mijn hoogtevrees te groot. Cris wacht ook wel beneden met een plak Sachertorte en een cola op het terras van het Dom-kaffee. “Wilt gij ne koffie?”, vraagt die aan zijn goddeloze vent. “Graag, zwart zoals mijn ziel.” Nog een paar euro meer uit onze zakken, want zo materialistisch zijn de onthechte Lutheranen dan weer wel.

Het is ver over de middag en tijd voor profane verlichting. Tussen hoofdkerk en  station moet er een Ampelmann Buddy Bear gekocht en wat spullen bij Pylones – op zomerse reizen de grote beer zijn favoriete cadeauboutique. Met die souvenirs slepen we de rest van de dag rond. Bovenaan het Haus der Statistik, een al jaren leegstaand batiment uit de jaren ’60, prijkt sinds kort Allesandersplatz. Een fijnzinnige woordspeling voor een urbanistisch en gemeenschapsgericht modelproject waarbij de Berlijners uitgenodigd worden om hun wijk mee vorm te geven. Artistieke, culturele, sociale initiatieven en podiumkunsten moet er een onderkomen vinden. Benieuwd wat er uiteindelijk van dat DDR-gedrocht zal worden.

Bärchenstark

Met de S-Bahn komen we vlotjes bij het station op Warschauer Straße en bij onze vaste stek in de piratenbar aan de Oberbaumbrücke. Grote pinten bier met en warme knabbels erbij want Wouter zijn beertje grolt al. De pitcher aperol-bier-mix, die de jongens bestellen, is gigantisch en loodzwaar. Gelukkig is onze teddy beresterk. Met een geestrijke lunch achter de kiezen lopen wij net als andere toeristen de kilometer Berlijnse muur langs richting Ostbahnhof om met papsi en zijn kleine meid naar de schilderingen te gaan kijken. Dan stappen we terug de trein op naar Alexanderplatz.

Liever dan meteen de U-bahn te nemen lopen we nog even bij Kaufhof Galeria binnen voor nog meer funshoppen. “Gaan we dan onderweg naar huis chocolade kopen, Stijn?”, vraagt onze lieverd. “Tuurlijk, Wouter. En dan net als vorig jaar een meter Obstler in de Beierse kroeg.” Rausch is voor hem duidelijk geen vrijblijvende vraag, net zo min voor Cris en Erdinger am Gendarmenmarkt is daarmee voor mij ook een vaststaand feit. Het donker zet snel in, maar we kunnen dan net zo goed door het Nikolaiviertel wandelen in plaats van voor twee haltes de metro nog te nemen.

Na de schnaps en het bier hoeven we niet zo nodig nog ergens te gaan eten, gewoon iets uit de winkel in de oven en klaar. Morgen staat West-Berlijn met KaDeWe op het programma en misschien de Monkey Bar om daarna op tijd terug te zijn. Want ‘s avonds gaan we keurig in het pak uit eten voor onze 21ste huwelijksjubilé.

 

Donderdag 30/10

Na het ontbijt nemen we de metro naar het Kaufhaus des Westens om uiteraard eerst met papsi de andere hotspots te bezoeken: de Gedächtniskirche en de poederdoos ernaast. Daar kan je niet omheen. Technisch gesproken kan het natuurlijk wel, wij en zijn nieuwe lief zeker want we hebben het al menig keer gezien. Het enige doel vandaag is sneakers kopen bij Sketchers, mogelijk een broek of twee van Alberto, of drie als er iets voor Stijn en zijn kleine beer te scoren valt. De grote wil liever naar de Haribo Store en hoopt op een jas of twee bij Weingarten – Grosse Grössen.

Na wel zeven paar sneakers te passen weet onze twijfelaar het niet meer. Hij moet er nog eens over nadenken dus komen we misschien straks wel even terug. Parfum kopen hoeft dit jaar niet in de veel te dure KaDeWe dus nemen we gelijk de lift naar boven want iedereen heeft van het vroege shoppen al een beetje dorst. En we zijn duidelijk te vroeg, want de Apotheke Bar is nog gesloten dus zoeken we ons heil een verdieping lager. Achter de champagne bar van Moët et Chandon wordt nog gepoetst, maar het comptoir van de Pearlossol Kaviarbar is om 11:30 uur gelukkig al open.

Legendärste Delikatesse

Het is Cris zijn huwelijksverjaardag dus hij mag nu kiezen, ik koos het diner al. “Wat denkt ge Wouter, Perrier-Jouët Blason Rosé?”, vraagt hij plichtsbewust aan onze gecoöpteerde vent. “Eine sehr gute Wahl!”, bevestigt een op dit uur nog iets te frivole jongeman met naveltruitje achter zijn marmeren toog. “Und auch gerne noch ein dozent Austern dabei.”, gaat mijn anderhalve trouwboek verder – die de rauwe weekdieren zelf niet lust – terwijl de fles door het jonge specimen al wordt ontkurkt. “Dat zijn er zes de man”, rekent de knuffelbeer met pretlichtjes in zijn oogjes nog niet beseffend dat papsi ze misschien ook wel mag.

Alle wensen worden vandaag ingewilligd of toch bijna en onze derde vent traditioneel weer te veel verwend – denkt hij toch. Met alle winkeltassen in de hand reppen we ons naar het 10de verdiep van de Bikini building en ploffen neer in de zachte zetels bij de ramen uitkijkend over de Berlijnse zoo. De apen geven door het gure weer ook dit keer verstek, maar de cocktails in de Monkey Bar smaken daarom niet minder goed. Na een tweede rondje stappen we terug naar de metro richting Potsdamer Platz. Tijd zat om nog wat uit te rusten en één voor één onder de douche te kruipen want om 19:30 uur worden we bij Bricole verwacht – das besternte Restaurant.

Begeisterung

Isa Wendel, die samen met Fabian deze topzaak uitbaat, heeft gisteren nog het aangepaste menu voor de jonge dame met mij doorgenomen. Fabian en zijn vent kijken er volgens haar al weken naar uit om ons gedrieën weer terug te zien. De blonde sommelier gluurt al bij het binnenkomen in Wouters richting. Hij hoorde bij onze 20ste jubilé welke steel er in de vork zat, nu verwondert hij zich erover dat er geen haar in de boter plakt omdat er een nieuwe vent en een kind zijn meegekomen.

Omdat het een lange avond wordt, neemt onze gastvrouw die kleine Prinzessin halverwege het diner mee om haar Fabians man achter de bar en de potige keukenchefs te tonen. Kleine kinderen zien ze hier waarschijnlijk niet zo vaak. Het restaurant trekt vanavond duidelijk een publiek aan uit de Schwule Szene. Aan de tafeltjes rondom ons zitten precies alleen maar mannenkoppels, wij spannen wij er unbedingt de kroon. Het diner scoort boven de al hoge verwachtingen en wanneer we helemaal voldaan naar huis terugkeren, spoken de verzen van Erich Fried door mijn lichte hoofd. “Was es ist?” – pijnlijk nuchter over het leven en de liefde.

Was – es – ist
Unsinn sagt die Vernunft
Unglück sagt die Berechnung
nichts als Schmertz sagt die Angst
Aussichtlos sagt die Einsicht
Es ist lächerlich sagt der Stolz
Lichtsinnig sagt die Vorsicht
Unmöglich sagt die Erfahrung
Es ist was es ist, sagt die Liebe.

 

Vrijdag 31/10

We rijden straks naar Teufelsberg, het relict van de koude oorkog dat ooit een anarchistisch collectief was en nu een onwezenlijke brok geschiedenis te midden van het Grunewald. Al tijdens het ontbijt spreidt een stralende herfsthemel zich voor ons open. Ergens ter hoogte van de Technische Universität in Charlottenburg schiet de Berlingo in een kramp. Een van de banden verliest de voorgeschreven druk. Doorgaans ben ik ongeruster als er plots een waarschuwing op het dashboard verschijnt, maar nu Wouter erbij is mag de wereld rond mij vergaan. Buddybär en voor altijd en één dag onze compagnon-de-route – Liebe vermag Alles.

De geschiedenis van de duivelse berg krijgt papsi onderweg al in het kort, want hij kan het straks in de “Declassified” expo zelf uitgebreid gaan lezen. Wij komen voor de straatschilderkunst en het uitzicht op het bovenste dakterras. Dit keer waagt zelfs Cris zich mee naar boven en mijn hoogtevrees speelt me onder de blauwe hemel minder parten dan vorig jaar in de snijdende wind. Links en rechts valt er toch weer nieuwe graffiti te bewonderen, soms een pareltje, soms ook niet. Het is bijna middag wanneer we terug in Berlin-Mitte zijn, tijd voor een snelle hap.

Volkswagen der DDR

Daarna wandelen we zoals echte toeristen naar Checkpoint Charlie op de Friedrichstraße. Niet om er voor een foto te poseren bij de oude Amerikaanse barak, wel om in de Zimmerstraße een flacon reukwater bij Frau Tonis op te pikken. Nu ze daar toch zijn willen de twee Berlijnse beren zelf ook wel eens iets proberen, want solden waren er dit jaar in de ketenwinkels niet op hun favoriete merken. En ik wil ondertussen naar Trabi World of liever het museum gaan kijken, omdat de city-safari met zo’n tweetakt vroemtuig voor de grizzlybeer zijn zere rug niet is weggelegd. De Trabant verzameling en curiosa zijn weliswaar de prijs van de tickets die Wouter betaalde niet waard. “Gaat gij dan volgende keer met mij mee op Trabi Safari?”  

Het duister valt over de stad en gure wind jaagt door haar straten. Zodanig zelfs dat de Welt-ballon aan de ketting wordt gelegd. Daar had ik sowieso niet ingekropen, maar onze stoere durfal is van geen hoogte bevreesd. Eén van de voorbije dagen heb ik voor ons laatste avondmaal toch bij Pots gereserveerd. Daar zaten we met ons gedrieën al een keer of twee, een allereerste eerste keer zelfs nog met zijn en soms ook mijn vorige vriendje erbij – Das Leben ist ein Würfelspiel und wer nicht wagt gewinnt nicht viel.

Weinachtsmarkt

Wij wagen ons aan een laatste passage door de Mall of Berlin onderweg naar het appartement. “Ge moet nog naar Wormland”, plaag ik onze troetelbeer en troon hem mee naar de rugzakken waar hij deze week bij stond te dubben. “Wat wordt het? De grijze of de kaki groene”, onze eeuwige twijfelaar weet het nog niet zeker. “Stijn koop hem een rugzak en kom voort”, Cris moet hoognodig en wil per sé nog naar O’Donnel Moonshine. Adventskalenders heb je blijkbaar nooit genoeg, hij koopt zijn cadeaus zelf. Alleen Wouter krijgt die van hem en zijn emotioneel ontrouwe vent.

Op de eerste kerstmarkt van Berlijn heerst een drukte van jewelste bij de kramen met Curry- of Bratwurst en dampende Glühwein. Dat vermaak houden wij te goed tot morgen, vanavond schuiven we de voeten onder tafel voor een laatste vleugje gastronomie. De jongens hoeven niet noodzakelijk een gans menu na het vieruurtje met de resterende ovenhapjes bij wijze van aperitief. Nochtans zag ik het Überraschungsmenu met vier gangen en een  Weinbegleitung wel zitten.

Deutsche Küche 2.0

Mijn betekenisvolle andere neemt genoegen met Tatar vom Holsteiner Weiderind, zijn gevolg met drie stuks en ik met een half dozijntje oesters. Sinds Papsi een jaar geleden nietsvermoedend mijn compagnon-de-tout inpalmde, heeft hij niet alleen het goede leven maar ook de smaak van champagne en oesters te pakken. Cris probeert de Frankfurter Kräuter mit bio-Ei, dat lijkt mij een verrassingsmenu op zich. Er verschijnt een übersympathische Kellner aan onze tafel en die merkt dat we toeristen zijn. Zoals het een Ritz-Carlton past, vraagt die meteen of we Duits dan wel Engels prefereren. “Wir verstehen und reden Deutsch, aber die Beide vielleicht lieber Englisch”, gebaar ik naar de jongens op de bank.

Hij neemt keurig onze bestelling op, verdwijnt elegant naar de keuken en haalt de fles Sekt die Cris bestelde op bij de bar. Een uit de wijnkelders van Haus Griesel – champagnewaardig en passend op een dag als Halloween. Die wordt begeleid door posh smalltalk ontkurkt: net stage gelopen in het Verenigd Koninkrijk en nu hier weer een jaartje meelopen in de zaal. Recht tegenover mij zit een knapperd die ook hotelschool liep en buitenlandse stages deed, maar de onze is uit ander hout gesneden. Ik zeg net iets minzaams tegen Wouter, waar die zelfingenomen garçon op reageert: “Nou, of het kan ook gewoon in het Nederlands.”

Holländischer Hof

Blijkt dat het gewoon een uit de polder gekropen kerel is. “Och nee, toch geen Hollander”, lach ik. Wij zouden dus verder gewoon Vlaams kunnen praten, mocht die niet van tafel naar tafel flaneren alsof hij de baas is van de zaak. De voorgerechten worden geserveerd, maar de prijzige Marsannay is de gladjanus wel vergeten en de Duitse schuimwijn ook al soldaat. “Minpuntje”, noteert Cris die tussendoor zelf al eens moest bijschenken terwijl de Hollander elders stond te blinken.

Schweinebraten, Bauch und Filet mit Senfsaat und Spitzkohl, er was ook Tomahawk steak, maar die hebben teddy en daddy bij Hasir al gehad. Papsi houdt het samen met zijn juffrouw op iets lichters en Cris twijfelt nog tussen de Käsespätzle en de Königsberger Klopse – een ons onbekende Oost-Pruisische specialiteit. Desserten hoeven we geen van allemaal, juist nog koffie met een notenschnaps of brandewijn. Dan op tijd naar bed, want morgenvroeg checken we uit. Auf wiedersehen en wellicht tot volgend jaar. “Nou dan ben ik hier nog”, zegt de Hollander, maar wij geloven precies van niet.

 

Zaterdag 1/11

Berlin – Rinteln

Iedereen vroeg eruit want er moet nog ingepakt en uitgehuisd voor we de sleutels terug binnenbrengen. De auto’s van de parking op straat geparkeerd en dan traditiegetrouw ontbijten in het fietscafé. Na de vergeefse poging vorig jaar zijn we erop bedacht zeker op tijd bij Steel Vintage Bikes te zijn net om de hoek. Wanneer iedereen zich aan een gezond ontbijt of iets zoeters te goed heeft gedaan, rest er ons alleen nog te vertrekken en het voornemen hier volgend jaar opnieuw te zijn en liefst met onze gecoöpteerde halve echtgenoot erbij.

De navigatie wordt op Hotel Brücketor in Rinteln afgesteld. In het drukke verkeer tussen de Siegesaul en het Aral benzinestation aan Ernst-Reuter-Platz blijft de Cupra ergens bij op rood springende verkeerslichten achter. Wouter mist het bericht dat wij aan het tanken zijn en rijdt ons straal voorbij. Geen erg, ze wachten wat verderop en hij kan zeker nog honderd kilometer voort. Ergens tussen Messedamm en Dreieck Funkturm is de oprit naar Bundesautobahn 115 door wegenwerken afgesloten. De jongens volgen terug. We kunnen niet anders dan hier de A100 – Berliner Stadtring – nemen richting Schöneberg.

De vervloekte gps wil me bij de eerstvolgende op- en afrit een U-bocht laten maken en terug naar de afgesloten weg. “Blijf maar rechtdoor rijden, Stijn” weet mijn nog wakkere co-piloot. Bij de afrit naar Hohenzollerndamm heeft mijn Google-route Cris zijn alternatieve Waze-navigatie eindelijk bijgebeend. Oef. In de verte zie ik weer een Aral Tankstelle en dit keer geef ik tijdig aan daar te zullen stoppen. Dan hebben onze achtervolgers ook genoeg benzine om in één trek naar Rinteln te geraken.

Hindernislauf

Kilometers binnendoor richting Spanische Allee om met een half uur vertraging vooralsnog de juiste snelweg op te rijden met nog makkelijk 320 km en de gebruikelijke files voor de boeg. Omdat ik me in de vroegste check-in heb gemist, slaan we in Parkplatz Pferdemarkt eer uur te vroeg de autodeuren achter ons dicht. Niets vermoedend steken we de straat over naar ons hotel. Kein Problem, een knaap komt net even kijken aan de balie en schrijft ons meteen in. We krijgen alvast de sleutels van kamers op de vierde etage. De omstandige uitleg over het ontbijt en het gratis parkingticket hebben we vorig jaar al gehad, dankjewel.

De behulpzame jongeman excuseert zich in het lang en in het breed omdat zijn Fahrstuhl  sinds gisteren buiten werking is. Een technieker komt pas maandag dus moeten we met de trap. “Dat de lift in panne staat…”, vertaal ik snel voor onze compagnon-de-route. Plots merkt de jongen achter de balie Cris zijn wandelstok op. Met een groeiend schuldgevoel biedt hij meteen aan om de bagage zelf naar boven te dragen. “Nicht nötig, ich mach es schon.”, met één trolley in de hand en één achter mij begin ik aan de klim. “Sind Sie sicher?”, volgt hij ons. “Ja klar, kommt gut. Bis später!”

De jongens gaan voorop met hun weekendtassen in de hand, Cris er iets minder lenig achteraan en ik sleur de kletterende wieltjes mee over de stenen trap. Wouter en gevolg zoekt alvast het juiste kamernummer en onze deur ligt er vlak naast. Als iedereen klaar is kunnen we meteen naar de Altstadt waar de herfstfoor op ons wacht. Eerst op zoek naar Alte Walnuss, maar die verkoper vinden we dit jaar niet. Het miezeren gaat over in dikkere regendruppels  bij de Holländische Matjes-kraam. Ik heb er wel zin in, dus schuiven Wouter en ik daar aan terwijl papsi met de juffrouw eendjes vist.

Im Herzen Rintelns

Het natte herfstweer houdt aan dus schuilen we bij Bodega waar we vanavond al ter tafel worden verwacht. “Allez hup kleine gaat maar binnen!” “Gaat gij maar eerst…”. Anders spreken ze hem misschien aan en Wouter denkt nog altijd dat hij het niet uitleggen kan in het Duits. “Guten Tag zusammen. Zum essen?” “Nur etwas trinken, zum essen kommen wir heute Abend zurück.” “Und habe Sie reserviert?” “Bestimmt ja, vor eine Woche schon.” “Das war ganz schlau von Ihnen!”

We volgen onze gastvrouw naar een tafel achterin en bestellen meteen iets om op te warmen na de koude regenbui. Cocktails voor de jongens en voor Stijn een grote Franziskaner met wat knabbels erbij want het broodje vis is al bijna verteerd. Rond vijf uur is het miezeren gestopt en lopen we tussen de feeëriek verlichte winkel- en kermiskramen over de herfstmarkt. Nog een ritje op de hele hoge kettingmolen om dan van Ersatzangst te bekomen met Glühwein. Met wat souvenirs stappen we naar Brücketor en dan straks weer naar Bodega terug.

Weeral eten jammert er eentje, bij het nippen van zijn volgende Long Island. Maandag de buikriem aanhalen en alle kilo’s er terug afwerken. Misschien wel een stuk of vijf denkt mijn troetelbeer. Dat is menselijk gesproken onmogelijk volgens onze alwetende, mijn anderhalve vechtgenoot. “Ik voel het aan mijn broeken van vorig jaar”, zegt Wouter: “begin van de week waren ze wat ruim, ondertussen passen ze mij terug.” “Uw billekes staan er terug strakker in kwam, veel beter!” Ik blij, hjj bloost. Mijn broek van vorig jaar spant, want zelf kwam ik ook wat bij. Cris door het vele wandelen deze keer niet.

Iedereen vandaag weer op tijd naar bed. Slaapwel, kom hier een zoen en stuur morgen maar voor het ontbijt!

 

Zondag 2/11

Rinteln – Wichelen – Bertem

Na dat ontbijt vertrekken we met een kleine 500 km voor de boeg. Eerst Billy halen bij Nancy en Jeroen, dan nog het hele eind naar Bertem. Alle valiezen uitpakken kan tot morgen wachten of zelfs later deze week.